Hướng dẫn tăng cường bón thúc đợt 2 và phòng trừ sâu bệnh trên cây lúa vụ Xuân năm 2026
Hiện nay, các trà lúa vụ Xuân đang giai đoạn cuối đẻ nhánh đến đứng cái, làm đòng, thời gian vừa qua, điều kiện thời tiết thuận lợi, sương mù nhiều, ngày nắng, đêm lạnh, mưa phùn, mưa rào nhỏ, ẩm độ không khí cao,... kết hợp bà con chăm sóc bón thúc cây lúa sinh trưởng phát triển tốt, đồng thời cũng là điều kiện để các đối tượng sâu bệnh phát sinh và gây hại trên đồng ruộng.
Qua kết quả điều tra của cán bộ Trung tâm Cung ứng dịch vụ công tính đến ngày 25/3/2026, tình hình sinh vật gây hại trên diện tích lúa vụ Xuân như sau:
- Bệnh đạo ôn lá: Gây hại nhẹ, cục bộ trên tất cả các trà lúa, đặc biệt trà lúa gieo cấy sớm, sạ dày, bón thừa đạm, gieo cấy giống nhiễm như Thái xuyên 111, Nếp, Bắc Thịnh, TBR225...
- Bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn: Gây hại nhẹ, cục bộ gây hại trung bình đến nặng, đặc biệt trên trà lúa đứng cái - làm đòng, trên chân ruộng gieo cấy, sạ dày, bón thừa đạm, chân ruộng gieo cấy giống nhiễm như Bắc thịnh, Thái xuyên 111, Nếp, lúa lai…
- Bệnh Khô vằn: Phát sinh gây hại nhẹ, cục bộ gây hại trung bình ở hầu hết các trà lúa, đặc biệt trên trà lúa đứng cái - làm đòng.
- Sâu cuốn lá: Sâu cuốn lá lứa 2 gây hại nhẹ với mật độ khoảng 3 con/m2 nơi cao khoảng 10 con/m2 (chưa đến ngưỡng phòng trừ) (khu đồng tại phố 7 Quảng Hưng cũ, khu phố 6 Quảng Cát cũ, phố Đông Văn, Việt Yên…)
- Chuột: Gây hại từ nhẹ đến trung bình, cục bộ gây hại nặng trên chân ruộng ăn quen, gần đường quốc lộ, bờ kênh, mương ở hầu hết các khu phố.
Trước tình hình trên, để tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng phát triển thuận lợi, đảm bảo năng suất, sản lượng cuối vụ, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công hướng dẫn một số biện pháp kỹ thuật chăm sóc bón thúc đợt 2 (thúc đón đòng) và phòng trừ một số đối tượng sâu bệnh trên cây lúa vụ Xuân năm 2026 như sau:
1. Đối với việc chăm sóc lúa
Khẩn trương tiến hành chăm sóc bón thúc đón đòng trên trà lúa bước vào giai đoạn đứng cái - làm đòng, cần tiến hành cho nước vào ruộng và bón lượng phân cụ thể tính cho 01 sào 500 m2 như sau:
Lúa lai: 2-3 kg đạm ure + 6-7 kg Kali clorua
Lúa thuần: 1-2kg đạm ure + 5-6 kg Kali clorua
Lưu ý:
- Thời điểm tốt nhất để bón đón đòng, khi trên cây lúa bước vào giai đoạn tượng khối sơ khởi, dảnh chính có đỉnh sinh trưởng tượng đòng 1-2mm, 50% lá lúa thắt eo cổ trai, 2/3 ruộng lúa chuyển màu vàng chanh, lúa sau cấy 45-55 ngày sau cấy (tùy giống).
- Có thể dùng phân tổng hợp NPK chuyên bón thúc đòng để bón cho lúa như 15-4-18+TE; 15-5-20+6S; 19-7-25+TE; 17-3-20+TE; 18-4-22+TE;...; bón theo hướng dẫn trên bao bì của nhà sản xuất.
- Nếu ruộng lúa màu xanh đậm thì không nên bón thêm đạm mà chỉ bón thêm kaliclorua, có thể sử dụng thêm các loại phân bón lá chứa Kali cao để tăng sức đề kháng và nuôi đòng.
- Duy trì mực nước 3-5cm khi lúa bước vào giai đoạn làm đòng, giúp cây lúa hấp thụ phân bón và phát triển đòng.
2. Đối với việc phòng trừ dịch hại
- Đối với bệnh đạo ôn lá:
Khi phát hiện ổ bệnh trên đồng ruộng ngừng bón đạm, ngừng phun kích thích sinh trưởng, phân bón lá. Duy trì mực nước 3-5cm trong mặt ruộng, tránh để ruộng khô hạn. Sử dụng ngay thuốc bảo vệ thực vật có tên thương phẩm sau: Angate 75WP, Filia 525SE, Ninja 35EC, Beam 75WP, Bump 650WP, Xanilzol 500SC, Nativo 750 WG, Newtec 300SC... Phun khi bệnh chớm xuất hiện, nếu bệnh nặng thì phun kép 2 lần cách nhau từ 3-5 ngày, luân phiên thay đổi thuốc giữa các lần phun, phun khi lá lúa khô sương và phun ướt đẫm thân, lá lúa.
- Đối với bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn:
Khi bệnh chớm gây hại, cần điều chỉnh mực nước thích hợp (3-5cm), dừng bón phân đạm, các loại phân bón lá, kích thích sinh trưởng và tiến hành phun thuốc bảo vệ thực vật, nhằm hạn chế sự phát sinh phát triển của bệnh. Đặc biệt, hiện nay trong Danh mục thuốc bảo vệ thực chưa có thuốc đặc trị bệnh, mà chỉ có thuốc phòng bệnh, do đó trên các xứ đồng đã xuất hiện ổ bệnh từ vụ trước, gieo cấy giống nhiễm như Thái xuyên 111, Bắc Thịnh, nếp,... giai đoạn lúa mẫn cảm điều kiện thời tiết, dễ nhiễm bệnh, đứng cái đến làm đòng - trổ, sau những trận mưa dông, gió lớn nên tiến hành phun phòng trừ đồng loạt, kịp thời.
Sử dụng một số thuốc có tên thương phẩm sau Ychatot 900SP, Totan 200WP, Lobo 8WP, Xantocin 40WP, Kasumin 2L, Sansai 20WP,... để phun trừ. Phun khi bệnh chớm xuất hiện, nếu bệnh nặng thì phun nhắc lại lần 2 cách lần một từ 3-5 ngày, luân phiên thay đổi thuốc giữa các lần phun, phun khi lá lúa khô sương và phun ướt đẫm thân, lá lúa.
- Đối với sâu đục thân 2 chấm: Tiến hành phun thuốc trừ sâu khi mật độ đến ngưỡng gây hại bằng một trong các loại thuốc có tên thương phẩm sau: Prevathon 200SC, Virtako 40WG, Voliam Targo 063SC,... phun ngay sau khi bướm rộ 5-7 ngày hoặc khi sâu non đang rộ tuổi 1.
- Đối với sâu cuốn lá: Nếu phát hiện mật độ sâu cuốn lá lúa trên ruộng cao >25con/m2 bà con có thể tiến hành phun trừ. Có thể sử dụng các loại thuốc như: Takumi20SC,Vitako40WG, Clever300WG, Rùa vàng...
- Bệnh khô vằn: Khi bệnh chớm xuất hiện sử dụng một số thuốc có tên thuốc đặc hiệu như: Newtec 330SC, Tilt super 300EC, Nevo 330EC, Amistar Top 325SC, Help 400SC, Tiptop 250EC, Nativo 750WG,... để phun phòng trừ, nếu bệnh nặng phun nhắc lại lần hai sau 3-5 ngày.
- Đối với chuột: Thường gây hại nặng ở giai đoạn lúa đứng cái - ôm đòng nên cần tổ chức tuyên truyền, phát động nông dân tích cực tham gia đánh bắt, diệt chuột tập trung, đồng bộ trên diện rộng. Hướng dẫn nông dân áp dụng các biện pháp thủ công như dùng bẫy bán nguyệt, bẫy sập,... kết hợp dùng các loại thuốc hóa học hiệu quả như: Gimlet 0.2GB, Hicate 0.08AB, Rat-kill 2%DP... để phòng trừ.
Lưu ý: Tuyệt đối không dùng điện và các biện pháp nguy hiểm cho người và vật nuôi để diệt chuột.